Nhân kỷ niệm ngày thầy thuốc việt nam 27/2/2017

Từ xa xưa đã có câu "PHÚC CHỦ LỘC THÀY" , chữa được bệnh chứ không chữa được mệnh GIỚI THIỆU VỀ BIỂN THƯỚC – THIÊN TÀI VỀ Y HỌC CỔ TRUYỀN CỦA NHÂN LOẠI Vũ Thế Khanh (ST) Biển Thước là “thánh sống” về Y thuật, tên thật là Tần Hoãn tự Việt Nhân, [...]

Từ xa xưa đã có câu “PHÚC CHỦ LỘC THÀY” , chữa được bệnh chứ không chữa được mệnh
GIỚI THIỆU VỀ BIỂN THƯỚC
– THIÊN TÀI VỀ Y HỌC CỔ TRUYỀN CỦA NHÂN LOẠI
Vũ Thế Khanh (ST)
Biển Thước là “thánh sống” về Y thuật, tên thật là Tần Hoãn tự Việt Nhân, vốn người châu Mạc, Bột Hải thời Chiến quốc thuộc nước Triệu, (nay là huyện Nhiệm Khâu, tỉnh Hà Bắc – Trung Quốc). Ông sinh khoảng năm 401 trước Công Nguyên, mất năm 310 trước Công nguyên, thọ hơn 90 tuổi.
Biển Thước có 2 người anh cũng làm nghề y. Ngụy Văn Vương biết chuyện đó liền hỏi: “Trong ba anh em ngươi, người nào giỏi nhất?”. Biển Thước đáp: “Anh cả giỏi nhất, anh hai thứ nhì, còn hạ thần thuộc hạng thấp nhất”.
Vua ngạc nhiên: “Thế tại sao các anh ngươi không nổi tiếng như ngươi?” Danh y đáp: “Anh cả thần chữa bệnh ngay khi bệnh chưa hình thành. Khi người ta chưa cảm thấy bệnh tật đe dọa thì đã được anh ấy chữa khỏi rồi. Anh hai chữa khi bệnh còn nhẹ, mới phát, hễ chữa là khỏi. Do đó, người ta cho rằng hai anh ấy chỉ chữa được các bệnh nhẹ. Còn thần chữa khi bệnh đã nghiêm trọng, khiến người bệnh rất đau khổ, tính mệnh bị đe dọa, nên thần nổi tiếng nhất”
Cơ duyên với nghề thầy thuốc
Thời còn trẻ, Biển Thước vốn là người quản lý ở một quán trọ. Lúc đó có một lương y biệt danh là Trường Tang Quân đã rất cao tuổi, nhưng khí phách không phải như người phàm trần, thường trọ tại quán của ông. Ông thấy vị khách rất đặc biệt, nên rất cung kính tôn trọng vị lương y này, phục vụ rất chu đáo. Danh y này đã nhiều tuổi, khi gặp được Biển Thước, ông cảm thấy đây là một chàng thanh niên có tư cách rất tốt, cung kính lễ phép, nên âm thầm quan sát Biển Thước.
Danh y đã quan sát Biển Thước mười mấy năm, sau đó nhận ra, đây chẳng phải người thường, ắt là có Đạo trong tâm, vì vậy có một hôm, ông gọi Biển Thước tới nói chuyện. Lão nhân nói, ông có một phương thuốc bí truyền, nhưng giờ đã cao tuổi, muốn truyền lại những thứ này cho Biển Thước, và yêu cầu Biển Thước không được lấy bất cứ lý do gì để từ chối.
Biển Thước nói, tôi tôn trọng lão và đồng ý nghe theo lời lão. Sau khi Biển Thước đồng ý, lão nhân đưa cho Biển Thước một cuốn sách, và một bọc thuốc. Ông nói Biển Thước hãy cầm lấy gói thuốc này, uống cùng với nước mưa hứng từ trên trời xuống, 3 ngày sau khi uống, anh sẽ biết được rất nhiều sự việc.
Biển Thước uống thuốc theo lời chỉ dẫn. Ba ngày sau, ông có thể nhìn xuyên qua các vật thể. Sau khi nghiên cứu các cuốn sách y thuật, ông sớm có thể sử dụng khả năng nhìn xuyên thấu và kiến thức về bệnh tật của mình để chẩn đoán và trị bệnh cho người khác.
Biển Thước đã phát minh ra phương pháp bắt mạch để xem bệnh, dùng công năng đặc biệt của mình tìm hiểu thân thể người và các kinh lạc, xem bộ phận nào trong cơ thể có bệnh, rồi viết thành một cuốn sách tên là “Nạn Kinh”.

Cho đến ngày nay “Nạn Kinh” vẫn là một cuốn sách chỉ đạo, hướng dẫn của các bác sĩ y học cổ truyền Trung Hoa, căn cứ vào những ghi chép Biển Thước, để xem mạch bốc thuốc cho bệnh nhân. Không chỉ vậy, cuốn sách còn đề cập tới phương pháp “xem khí sắc”. Ông đúc kết mối liên hệ giữa các bệnh lý trong nội tạng và biểu hiện khí sắc khuôn mặt, từ đó chẩn bệnh thông qua khí sắc và bắt mạch.
Hành nghề cứu người
Lúc bấy giờ ở Trung Quốc, thuật đồng bóng đang lan tràn, nghề y bị lạnh nhạt; nhiều người mắc bệnh không chịu uống thuốc mà cứ rước đồng bóng về để “đuổi quỷ, trừ tà”. Thậm chí nhiều nước chư hầu còn đặt ra các chức quan “đại chức”, “tư vu” để chuyên lo việc này. Biển Thước rất ghét thói mê tín ấy, thường xuyên đấu tranh chống lại tệ nạn này một cách kiên trì, và thông qua hoạt động chữa bệnh có hiệu quả của mình để vạch trần trò hề mê tín của đồng cốt.
Căn cứ vào kinh nghiệm dân gian và kinh nghiệm nhiều năm làm nghề của mình, Biển Thước đúc kết thành “tứ chẩn” trong phép khám và điều trị là Vọng- Văn- Vấn- Thiết ( nhìn, nghe, hỏi và bắt mạch.). Ngoài việc vận dụng thành thạo “tứ chẩn” để đoán bệnh, Biển Thước sử dụng nhiều biện pháp trị liệu như châm kim đá, châm cứu, xoa nóng, xoa bóp, mổ xẻ, cho uống thuốc v.v… Theo “Hán thư ngoại truyện”, có lần Biển Thước dẫn năm người học trò đến nước Quắc (nay thuộc tỉnh Thiểm Tây) để làm thuốc, nghe nói thế tử nước Quắc bị bệnh qua đời đột ngột, ông cảm thấy đáng ngờ, bèn xin được vào xem. Quan sát một hồi, thấy cánh mũi “người chết” còn động đậy, hai chân còn ấm, Biển Thước chẩn đoán kỹ rồi kết luận: thế tử mắc chứng “thi quyết” (chết giả), có thể cứu sống được. Ông bèn châm kim các huyệt chủ yếu, rồi tiếp tục sai học trò Tử Minh làm ngải cứu, Cốc Tử đổ thuốc, Tử Dung xoa bóp không ngừng tay. Quả nhiên, “người chết “dần dần tỉnh lại. Biển Thước lại dùng thuốc dán dưới hai nách, bệnh nhân ngồi dậy được ngay. Vua nước Quắc hết sức vui mừng, không tiếc lời khen ngợi. Người xem Biển Thước như thần tiên, cho rằng ông có thuật “cải tử hoàn sinh “. Biển Thước khiêm tốn giải thích: “Không phải tôi cứu sống người chết, mà người bệnh vốn chưa chết, tôi chỉ cứu người bệnh khỏi cơn hấp hối mà thôi”.
Giai thoại “phúc chủ lộc thầy”
Có một giai thoại khác nữa về vị “thần y”: Một hôm có một phụ nữ đang độ xuân thì, đến gặp Biển Thước, xin một toa thuốc độc, có thể giết người mà không để lại dấu vết. Đối tượng mà người phụ nữ định đầu độc chính là chồng của chị ta ( vì chị này vốn đã có tình ý với một người đàn ông khác. )
Biển Thước sợ nếu mình từ chối, người đàn bà này sẽ lại đi tìm người thày thuốc khác giúp chị ta hoàn thành tâm nguyện, nên ông giả vờ nhận lời. Ông dặn: về mua Hoài Sơn (củ mài) gọt vỏ nấu với lươn cho chồng ăn, mỗi ngày một lần, ít lâu sẽ chết. Người đàn bà hớn hở về làm đúng như lời hướng dẫn.
Khoảng tháng sau, chị này mang lễ vật đến tạ ơn Biển Thước, báo tin chồng đã chết. Ông rất đỗi ngạc nhiên, chẳng hiểu sao Hoài Sơn nấu cháo lươn là một món rất bổ dưỡng mà ăn vào lại chết. Biển Thước cảm thấy lương tâm cắn rứt, lại hoài nghi về kiến thức y học của chính mình, nên thề giải nghệ, không chữa cho bất kỳ ai nữa. Ông còn khóa tất cả các tủ sách và tủ thuốc lại, rồi lấy chìa khóa tvứt xuống sông cạnh nhà.
Sau đó ít lâu, một buổi sáng tinh mơ có một chàng trai trẻ làm nghề đánh cá đến van xin ông làm phước cứu vợ anh ta đang bị sanh khó. Biển Thước nhớ lại lời thề dạo trước nên không thèm trả lời chàng trai, chỉ lớn tiếng bảo người nhà: “lấy nước lã để rửa mặt” (cho chính ông). Chàng ngư phủ lại nghe thành “lấy nước lã đổ rửa mặt” , ngỡ đó là lời vị danh y mách bảo cho mình, bèn ba chân bốn cẳng chạy về nhà làm đúng như thế. Quả nhiên vừa đổ nước lã vào rửa mặt xong thì vợ anh ta đẻ được ngay.
Vài hôm sau, chàng trai đánh bắt được một con cá lớn, nhớ ơn thầy thuốc cứu vợ con mình, bèn kính cẩn đem con cá đến biếu. Biển Thước rất ngạc nhiên, mới hỏi: “Tôi có ơn huệ gì với anh đâu, mà anh đem cá tạ ơn?”. Chàng trai đáp: “Nhờ ơn thầy dạy, tôi lấy nước lã đổ rửa mặt cho vợ tôi thì vợ tôi sinh được ngay một thằng con trai rất cứng cáp, dễ thương, nên có chút quà này, mong thầy nhận cho”.
Biển Thước không nhận lễ, vì nghĩ rằng mình chẳng có công gì, nhưng chàng ngư dân van nài mãi, ông đành nói: thôi được rồi, tôi nhận một nửa cho anh vui lòng, còn một nửa anh đem về nấu cháo bối dưỡng cho vợ anh.
Sau khi cắt đôi con cá ra, lại một sự không ngờ thứ ba xảy đến: khi mổ bụng cá, thấy chùm chìa khóa, lại chính là chìa khóa tủ sách thuốc mà Biển Thước đã ném xuống sông lúc trước. Ông tự nghiệm rằng: “Thiên mệnh” đã đặt cho mình nghề làm thuốc để cứu người, không thể chối bỏ, việc điều trị bệnh còn phải phụ thuộc vào thời vận của bệnh nhân, cho nên người ta mới có câu “phúc chủ lộc thầy” là vậy
Ông viết đôi câu đối treo trước cửa để ghi nhớ sự kiên này như sau:
– Vận bĩ Hoài Sơn năng chí tử
– Thái lai Thanh Thủy khả thôi sinh
[ nghĩa là khi mệnh đã hết ( tức là vận bĩ) thì cho dù Hòa Sơn (là vị thuốc bổ dưỡng) cũng có thể làm chết người; nhưng khi mệnh vẫn còn tươi sáng (Thái lai) thì nước lã cũng có thể cứu sống người ]
Từ đó ông ra sức nghiên cứu sâu thêm về y thuật, cứu được rất nhiều người bị bệnh hiểm nghèo.
Tuy nhiên ông vẫn chưa hiểu do đâu có tác dụng khác thường của củ mài và nước lạnh như vậy
Một hôm có người đem lươn lại bán. Một ý nghĩ chợt nảy ra trong đầu. Biển Thước bảo người bán lươn đổ cả giỏ lươn xuống đất, thấy trong đám lươn chỉ có một con ngóc đầu lên cao như loài rắn, số còn lại đầu rạp đầu sát đất. Biển Thước thấy hiện tượng kỳ lạ, bèn mua con lươn ngóc đầu ấy đem làm thịt nấu cho chó ăn thì chó chết. Bấy giờ Biển Thước mới hiểu cái chết oan uổng của chàng trai có vợ lăng loàn là do ăn phải thứ lươn ngóc đầu lên chứ không phải tại Hoài Sơn. Còn nước lã giúp vợ chàng đánh cá đẻ mau, vì chị ấy quá mệt, không còn sức rặn. Khi đem nước lạnh rửa mặt, sản phụ cảm thấy tỉnh táo, sảng khoái, lại nghĩ rằng đó là “nước thuốc” của thần ý nên sức mạnh tăng thêm do vậy sinh được dễ dàng chứ không có gì bí hiểm cả.
Bắt mạch, chẩn đoán chính xác bệnh tình là một cống hiến lớn của Biển Thước đối với y học Trung Quốc nói riêng, ngành Đông y nói chung. Trong “Sử ký”, Tư Mã Thiên tán tụng: “Đến nay thiên hạ nói đến mạch là do Biển Thước vậy “.
Đi đến đâu, danh y cũng đều mang phúc lành tới nơi đó
Biển Thước khi đã nổi danh trong thiên hạ, đi đến đâu có bệnh nghiêm trọng, thì ông đều có thể chữa khỏi tất cả các bệnh nơi đó, ông đã chữa thì không bệnh gì là không khỏi.
Ví dụ, khi đi qua Hàm Đan, đây là vùng đất rất coi trọng nữ giới, cũng đặc biệt chú trọng các loại bệnh về phụ khoa, vậy là ông biến thành một đại phu điều trị phụ khoa tài giỏi. Khi ông qua Lạc Dương, là vùng đất tôn trọng hiếu kính người già, các loại bệnh của người già như điếc tai, mắt mờ, lão hóa… ông đều có thể điều trị khỏi và trở thành đại phu chuyên điều trị bệnh của người già. Đến Hàm Dương, là vùng đất rất yêu thương coi trọng trẻ nhỏ, ông lại trở thành đại phu chuyên trị các bệnh về nhi khoa.
Trong lịch sử cũng có rất nhiều danh y làm như vậy, cho dù là chuyên chữa phong hàn, chuyên cắt thuốc bổ tỳ tạng, hay chuyên điều trị bệnh gì đi nữa, đó đều là do nơi họ ở đa phần người dân hay bị bệnh đó. Nếu đến nơi khác chữa bệnh, lại chuyển sang điều trị bệnh khác.

Đi đến đâu, danh y cũng đều mang phúc lành tới nơi đó. (Ảnh: Internet)
Cái chết của thần y
Đến cuối đời, danh tiếng Biển Thước ngày càng lớn, càng khiến cho nhiều người ganh ghét, trong đó có một viên quan thái y nước Tần tên Ủy Hề. Hắn vốn là kẻ bất tài, thấy y thuật Biển Thước hơn người, sợ một ngày nào đó có thể thay vị trí của hắn. Vì vậy năm 310 trước Công Nguyên, khi Biển Thước đến hành nghề ở nước Tần, hắn sai người lén đâm chết ông. Nhân dân ở nhiều địa phương rất thương tiếc, đã cho dựng mộ, bia và thờ Biển Thước ở Thiểm Tây, Sơn Đông, Hà Bắc, Hà Nam và nhiều địa phương của Trung Quốc. .
Vũ Thế Khanh (ST)

Kinh niệm phật ba la mật
Đời Tấn, ngài Tam-tạng Pháp-sư Cưu-Ma-La-Thập dịch từ Phạn ra Hán. Hòa-Thuợng Thích-Thiền-Tâm dịch từ Hán-văn ra Việt-văn.